De basisbeginselen van de fotografiepagina 3 van 4: Diafragma & scherptediepte
Het diafragma
Naast de sluitertijd beschikt iedere camera over nog een component dat kan worden gebruikt
om de hoeveelheid licht die op je film komt te beheersen. We hebben het dan over het diafragma.
Het diafragma is simpel gezegd een gat dat groter of kleiner kan worden. Bij spiegelreflex camera's
bevindt deze zich in de lens. Door het diafragma open of juist dicht te zetten kan bepaald worden
hoeveel licht er word doorgelaten. Wederom verwarrend (ik verzin het ook niet) is dat voor een
groot gat, een klein getal word gebruikt - en andersom. Met andere woorden: als je je diafragma insteld
op f/4 (er moet altijd een f/ voor want dat hoort), dan staat je diafragma heel erg wijd open. Als
je hem insteld op f/22 dan wordt het gat heel erg klein en wordt er maar heel weinig ligt doorgelaten.
De combinatie
Het is dus de combinatie van de sluitertijd en het diafragma die bepaald hoeveel licht er op je
film komt. De oplettende lezer heeft het misschien al door: je kunt dus verschillende combinaties
maken om dezelfde foto met evenveel licht te maken! Eureka! Nu komen we ergens... Hoewel dit niet
altijd op gaat (je staat 's avonds in een woonkamer en het enige wat je kunt doen is je diafragma
wijd open en je sluitertijd op 1/60e - en dan maar bidden dat je genoeg licht hebt) is dit wel een
heel interessant fenomeen. Bij normaal licht kun je een foto nemen met bijvoorbeeld een diafragma
van f/11 en een sluitertijd van 1/500e seconde, maar je kunt ook een foto nemen met een diafragma
van f/8 en een sluitertijd van 1/125e. De belichting is precies hetzelfde. Het verschil tussen deze
twee foto's zal te zien zijn in de scherptediepte; de diepte van het gedeelte in je foto dat
scherp is.
Als je diafragma wijd openstaat (klein getal), is er weinig scherptediepte:
(sluitertijd 1/2 seconde, diafragma f/3.5 (wijd open))
Het is wat moeilijk te zien op het kleine plaatje, maar op de volledige grootte is de ventilator
haarscherp. De cd's in het cdrekje zijn al wat minder scherp, en de toetsen op het toetsenbord
zijn niet meer dan een grote vlek. We kunnen dezelfde foto maken met net iets andere instellingen:
(sluitertijd 15 seconden, diafragma f/22 (bijna dicht))
In dit geval is werkelijk alles scherp! De ventilator maar ook de toetsen op m'n laptop. Zelfs
de reflectie in de spiegel die helemaal achterin de kamer hangt is nog scherp.
Weinig scherptediepte:
Veel scherptediepte:
Dit fenomeen heet scherptediepte, en het is heel erg leuk! In sommige gevallen wil je gewoon
dat alles op je foto even scherp is. In andere gevallen wil je alleen het onderwerp (of
een deel ervan) scherp hebben, en alles wat er voor en er achter zit moet vager worden. Nu
weet je dus hoe dat moet! Hoog f-getal, veel scherpte diepte. Laag f-getal, weinig scherptediepte.
Ik ben erg benieuwd wat mensen vinden van mijn artikelen. Ik vraag me echt af of ik er nou
serieus al mensen mee geholpen heb ofzo. Dus als je wat gelezen hebt laat
dan gerust een berichtje achter in het gastenboek! |
De basisbeginselen van de fotografie
1. Onderdelen van je camera
2. Sluitertijd
3. Diafragma & scherptediepte
4. Hoe stel ik dit in op mijn camera?
Terug naar het overzicht |
